Theo quy định của pháp luật, các hành vi vi phạm phổ biến hiện nay bao gồm: Gian lận trong lập hồ sơ để hưởng chế độ BHXH, BHYT; Lạm dụng quỹ BHYT thông qua việc chỉ định dịch vụ y tế không cần thiết; Trốn đóng, chậm đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động.

Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi chính đáng của người lao động mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn quỹ BHXH, BHYT, tác động đến chính sách an sinh xã hội trên địa bàn.

Buổi làm việc giữa BHXH tỉnh An Giang và các đơn vị sử dụng lao động

Việc Bộ Công an ban hành Công văn 5659/BCA-CSKT là Chế tài nghiêm khắc - Không còn “vùng an toàn” và thể hiện rõ quan điểm: Mọi hành vi vi phạm đều phải được phát hiện và xử lý nghiêm minh. Cụ thể:

Gian lận BHXH, BHTN (Điều 214): Hồ sơ kiến nghị khởi tố sẽ được lập khi hành vi gian lận chiếm đoạt từ 10 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại từ 20 triệu đồng trở lên. Các bằng chứng bao gồm giấy tờ bị làm giả, hồ sơ bệnh án khống hoặc các tài liệu không do cơ quan thẩm quyền cấp.

Gian lận BHYT (Điều 215): Những hành vi như lập hồ sơ bệnh án khống, kê tăng số lượng thuốc, vật tư y tế để trục lợi từ 10 triệu đồng hoặc gây thiệt hại từ 20 triệu đồng sẽ đối mặt với việc bị khởi tố hình sự

Cảnh báo đặc biệt về tội trốn đóng Bảo hiểm (Điều 216): Đây là nội dung mà các Doanh nghiệp, Hộ kinh doanh có kê khai thuế cần đặc biệt lưu tâm. Theo hướng dẫn, cơ quan BHXH sẽ hoàn thiện hồ sơ kiến nghị khởi tố đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm cho người lao động khi hội đủ các điều kiện sau:

Về thời gian: Trốn đóng từ đủ 06 tháng trở lên.

Về quy mô: Số tiền trốn đóng từ 50 triệu đồng trở lên hoặc trốn đóng cho từ 10 người trở lên.

Điều kiện tiên quyết: Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm. Hồ sơ chuyển giao cho Cơ quan Cảnh sát điều tra sẽ bao gồm đầy đủ từ Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, Biên bản kiểm tra/thanh tra đến danh sách chi tiết người lao động bị xâm phạm quyền lợi.

Các mức xử phạt không chỉ dừng lại ở hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, với khung hình phạt lên đến nhiều năm tù giam, kèm theo các hình phạt bổ sung như cấm kinh doanh, cấm đảm nhiệm chức vụ. Thực tế cho thấy, một số doanh nghiệp, hộ kinh doanh vẫn còn tâm lý chủ quan, né tránh hoặc chưa nhận thức đầy đủ về hậu quả pháp lý. Tuy nhiên, với sự vào cuộc mạnh mẽ của cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng công an kinh tế, các hành vi vi phạm ngày càng khó có thể “lọt lưới”.

Viên chức BHXH tỉnh tiếp nhận hồ sơ tại Trung tâm phục vụ hành chính công

Việc tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bền vững. Việc thực thi nghiêm các quy định của pháp luật không chỉ nhằm xử lý vi phạm mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn: Bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, đảm bảo công bằng xã hội và phát triển bền vững hệ thống an sinh.

Hội nghị tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT, BHTN cho các đơn vị sử dụng lao động

Cơ quan BHXH tỉnh khuyến nghị các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT cho người lao động theo quy định. Việc tuân thủ không chỉ giúp đơn vị tránh các rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường lao động ổn định, tạo niềm tin cho người lao động gắn bó lâu dài. Bên cạnh đó, người lao động cũng cần chủ động theo dõi, giám sát việc tham gia BHXH, BHYT của đơn vị sử dụng lao động để kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng khi quyền lợi bị ảnh hưởng.

Thời gian tới, BHXH tỉnh An Giang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các ngành liên quan trong công tác thanh tra, kiểm tra; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý; đồng thời đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, hiệu quả./.